Jak to dzia豉...

Poznaj zasady dzia豉nia m造n闚 wodnych, wiatrowych, 瘸ren i innych urz康ze...

Ko這 wodne

Ko這 maj帷e na obwodzie 這patki lub przegrody, poruszane si陰 naporu wody. Za jego wynalazc uwa瘸 si 篡j帷ego w III w. p.n.e. greckiego pisarza i mechanika Filona z Bizancjum.

Najcz窷ciej wykorzystywane do nap璠u m造n闚 zbo穎wych i r騜norodnych narz璠zi, np. w tartakach, ku幡iach, warsztatach kamieniarskich, sukienniczych, garbarniach, przy produkcji prochu strzelniczego.

Pierwsz znan maszyn, w kt鏎ej ruch obrotowy ko豉 wodnego przekszta販any by, przy pomocy wa堯w i korbowod闚, na ruch liniowy, by豉 pi豉 do ci璚ia kamieni z Hierapolis w Azji Mniejszej (2 po. III w. n.e.). Urz康zenie to znane jest z reliefu na grobie miejscowego m造narza Marka Aureliusza Ammianosa. Dzi瘯i przek豉dni z瑿atej porusza這 ono pi造 ramowe, pozwalaj帷 na ci璚ie r闚nocze郾ie dwu blok闚 kamienia.

Hierapolis, relief na grobie miejscowego m造narza Marka Aureliusza Ammianosa

Hierapolis, rekonstrukcja tartaku wodnego

Zale積ie od sposobu zasilania ko豉 wodne dzielimy na:
podsi瑿ierne (najstarsze, poruszane przez wod p造n帷 pod nim) kolo przedsiebierne

nasi瑿ierne (skonstruowane w V w., poruszane przez wod spadaj帷 na z g鏎y, ze specjalnej ryn-ny; sprawno嗆 tego typu k馧 wynosi ok. 60-70% i jest trzykrotnie wi瘯sza ni podsi瑿iernych) kolo nasiebierne

鈔鏚si瑿ierne (kompilacja dwu, wy瞠j wymienionych; poruszane przez wod spadaj帷 na ko這 w po這wie jego wysoko軼i i op造waj帷 go od do逝) kolo 鈔鏚si瑿ierne



Filon z Bizancjum - grecki pisarz, wynalazca i mechanik (2 po這wa III w. p.n.e.).
Autor czterotomowego dzie豉 o mechanice (Mechanika syntaxis, 230 r. p.n.e.), w kt鏎ym opisa m.in. ko這 wodne, iniektor parowy, automaty dozuj帷e, kube趾owy podno郾ik wody typu pater-noster, regulator poziomu oleju w lampie, przegub krzy穎wy oraz kusz. Przypisywany jest mu tak瞠 wynalazek katapulty i atramentu sympatycznego. Z jego opis闚 skorzysta Galileusz, kt鏎y w 1582 r. zbudowa termoskop, przyrz康 pozwalaj帷y na okre郵enie r騜nicy temperatur.
Filon jest autorem listy siedmiu cud闚 鈍iata staro篡tnego, do kt鏎ych zaliczy: mury Babilonu, wisz帷e ogrody Semiramidy w Babilonie, pos庵 Zeusa w Olimpii, latarni morsk na Faros, kolos rodyjski, piramidy egipskie, mauzoleum w Halikarnasie, 鈍i徠yni Artemidy w Efezie.