M彗a i nie tylko...

Tu dowiesz si czym s zbo瘸, jak powstaj m彗i, kasze i inne produkty zbo穎we, co dawniej i wsp馧cze郾ie jadano...

M彗a

Produkt powsta造 w wyniku rozdrobnienia ziarna zb騜 na py.

Powszechnie u篡wany do produkcji pieczywa, wyrob闚 cukierniczych oraz makaron闚. Jej wytwarzanie polega na wielokrotnym, etapowym zmieleniu ziarna (w mlewnikach walcowych) oraz sortowaniu i odsiewaniu uzyskiwanych produkt闚 (w odsiewaczach p豉skich). Ka盥orazowe przej軼ie ziarna przez walce i odsiewacze nazywane jest pasa瞠m. Klasyczny przemia realizowany jest obecnie w kilkunastu pasa瘸ch. Dawne technologie propagowa造 nawet kilkadziesi徠 pasa篡, ale ze wzgl璠u na koszty produkcji oraz wytwarzanie wielu typ闚 m彗i jedynie nieznacznie r騜ni帷ych si w豉軼iwo軼iami zaniechano tego rodzaju przemia逝.


M彗i dziel si na chlebowe i niechlebowe. Do pierwszych zalicza si pszenne i 篡tnie. W鈔鏚 niechlebowych znajduj si zar闚no zbo穎we (z pszen篡ta, j璚zmienia, owsa), jak i produkowane z innych ro郵in (kukurydzy, ry簑, soi, gryki, grochu, etc).



Typ m彗i okre郵any jest na podstawie zawarto軼i w niej substancji mineralnych („popio逝”). Ich ilo嗆 okre郵a si spalaj帷 pr鏏k m彗i w specjalnym piecu w temperaturze 950 stopni Celsjusza w czasie jednej godziny. Typ m彗i to procentowa pozosta這嗆 popio逝 pomno穎na przez 1000. I tak: typ 450 okre郵a zawarto嗆 0,45%, typ 750 zawarto嗆 0,75%, a typ 2000 zawarto嗆 2,00% substancji mineralnych w m帷e. Im ni窺zy typ m彗i tym jest ona bielsza. Ilo嗆 tego popio逝, a co za tym idzie odcie i barwa m彗i, zwi您ana jest z zawarto軼i w niej rozdrobnionej okrywy owocowo-nasiennej ziarna (otr帳). „Bielsze” m彗i produkowane s z centralnej cz窷ci ziaren, kt鏎e zawieraj jedynie ok. 0,5% popio逝. Otr瑿y zawieraj go od 6% do 10% i nadaj m帷e ciemniejsz barw. M彗i ca這ziarnowe produkuje si przez rozdrobnienie ziarna praktycznie bez wydzielania otr帳.


Typy m彗i pszennej wg PN-A-74022:2003
• typ 450: tortowa, krupczatka, „pi耩setka” - zawarto嗆 popio逝 do 0,50%
• typ 550: luksusowa - zawarto嗆 popio逝 od 0,51% do 0,58%
• typ 650 - zawarto嗆 popio逝 od 0,59% do 0,69%
• typ 750: chlebowa - zawarto嗆 popio逝 od 0,70% do 0,78%
• typ 1050 - zawarto嗆 popio逝 od 0,79% do 1,20%
• typ 1400: sitkowa - zawarto嗆 popio逝 od 1,21% do 1,60%
• typ 1850: graham - zawarto嗆 popio逝 od 1,61% do 2,00%
• typ 2000: razowa, 鈔uta chlebowa - zawarto嗆 popio逝 nie wi璚ej ni 2,00%


Typy m彗i 篡tniej wg PN-A-74032:2002
• typ 500 - zawarto嗆 popio逝 do 0,58%
• typ 720 - zawarto嗆 popio逝 od 0,59% do 0.78%
• typ 1150 - zawarto嗆 popio逝 od 0,79% do 1,31%
• typ 1400 - zawarto嗆 popio逝 od 1,31% do 1,60%
• typ 2000 - zawarto嗆 popio逝 nie wi璚ej ni 2,00%


Typy m彗i makaronowej uzyskiwanej z pszenicy twardej (durum), wg PN-92/A-74021
• semolina - zawarto嗆 popio逝 nie wi璚ej ni 0,90%
• typ 950 - zawarto嗆 popio逝 nie wi璚ej ni 0,95%
• typ 1750 - zawarto嗆 popio逝 nie wi璚ej ni 1,75%


Opr鏂z wy瞠j wymienionych mog istnie inne typy ustalone przez poszczeg鏊nych producent闚, np. m彗a pszenna typ 500 (pozna雟ka, wroc豉wska) lub typ 850. Nale篡 doda, 瞠 w innych krajach istniej inne typy m彗i oraz ich oznaczenia, np. w Niemczech m彗a pszenna typ 405.



Pod koniec XIX w. przemys這wi producenci m彗i stan瘭i przed problemem przed逝瞠nia jej 鈍ie穎軼i. Proces jej je販zenia, w zale積o軼i od klimatu i jako軼i ziarna, rozpoczyna si po ok. sze軼iu-dziewi璚iu miesi帷ach od przemia逝. Pojawia si on wskutek obecno軼i w zarodku ziarna kwasu t逝szczowego, kt鏎y reaguje z tlenem. Jedynym sposobem na zaradzenie temu sta這 si zatem oddzielanie zarodk闚 od reszty ziarna. Dokonuje si tego w specjalnych 逝szczarkach.
Od lat 40-tych XX w. zacz皻o wzbogaca m彗 w 瞠lazo, niacyn, tiamin, ryboflawin i kwas foliowy.